Bilim Felsefesi
2016–2017 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
"Olgu, karşılığı olduğu önermeyi doğru kılan varlıktır. Bu varlığa …. denir." Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) Bilimsel veri B) Kanıtlayıcı C) Pekiştirici D) Doğru kılıcı E) Mutlak kanıt - 2

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi tümevarımsal bir çıkarımdır? A) Aristoteles insandır. Insanlar düşünür. Oyleyse, Aristoteles düşünür. B) a1 bir metaldir. Metaller ısıtıldığında genleşir. Öyleyse, büyük olasılıkla a1 de Isıtıldıginda genleşır. C) a1 bir metaldir ve u1 yerinde ve t1 zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. Tüm metaller birbirinden farklı yer ve zamanlarda ısıtıldığında aynı biçimde davranır. Oyleyse, tüm metaller yeterince ısıtıldığında genleşiyor. D) Ayça'nın ismi kısadır. Tüm kısa isimli insanlar bilim insanıdır. Öyleyse, Ayça bir bilim insanıdır. E) a1 bir metaldir ve u1 yerinde ve t1 zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. a2 bir metaldir ve u2 yerinde ve t2 zamanında yeterince isıtıldiginda genleşiyor. Öyleyse, büyük olasılıkla tüm metaller yeterince ısıtıldığında genleşiyor. - 3

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi dönüştürme fonksiyonlarının türüne göre kullanılan ölçeklerden biri değildir? A) Dairesel ölçek B) Sırasal ölçek C) Oran ölçeği D) Aralık ölçeği E) Adlandırıcı ölçek - 4

Soru metni
"a nesne dizgesi 41 zamanda D, nesne-durumundadır." önerme tipine ne ad verilir? A) Hipotez-koşulu önermesi B) Gözlem-koşulu önermesi C) Deney-koşulu önermesi Oru D) Tümdengelim önermesi E) Tümevarım önermesi - 5

Soru metni
I. Bilgisel olasılık Il. Istatistiksel olasılık Ill. Varlıksal olasılık Yukarıdaki olasılıklardan hangileri bilim felsefesindeki olasılık çeşitlerindendir? A) Yalnız II B) I ve ll C) I ve Ii D) II ve IlI E) I, Il ve Ill - 6

Soru metni
"Bağlantı postulatlarına içlerinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçtiğinden denilebilir". Yukarıdaki cümledeki boşluğun yerine aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) Pratik önermeler B) Salt teorik önermeler orular.net C) Karma teorik önermeler D) Ontolojik önermeler E) Mantık önermeleri - 7

Soru metni
Gözlemlenebilir varlıkları gösteren terimlere ne ad verilir? A) Evrensel yasa B) Pratik terim C) Teorik terim D) Gözlem terimi E) Sentetik terim - 8

Soru metni
I. Her bilimsel teori, kısaca teori, aksiyom veya postulat olarak adlandırılan yasa-görünümlü önermeler içerir. II. Teorinin aksiyomları, doğru olduklarında, ilgili bilim dalının temel yasalarını ifade ederler. II. Bilim felsefecileri teorilere yapıları bakımından biri sözdizimsel (sentaktik) öbürü anlambilimsel (semantik) olmak üzere iki farklı biçimde yaklaşmışlardır. Bilimsel teoriler ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız l B) Yalnız |/ of. C) I ve Ill D) II ve il! E) I, Il ve III - 9

Soru metni
Evrenin her yerinde her zaman geçerli olan düzenliliklere ne ad verilir? A) Postulat B) Yasa dor C) Teori •So ular net D) Yasa-görünümlü önerme ₺) Aksiyom - 10

Soru metni
Bir teorinin bağlantı postulatları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Bağlantı postulatları, içinde yalnız teorik terimler geçen postulatlardır. B) Bağlantı postulatları, içinde yalnız gözlem terimleri geçen postulatlardır. C) Bağlantı postulatları, içinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçen önermeler olup teorik terimleri kısmen anlamlı kilarlar. D) Bağlantı postulatları, içinde yalnız teorik terimler geçen postulatlar, olup teorik terimleri kısmen anlamlı kilarlar.ox E) Bağlantı postulatları, içinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçen önermeler olup teorik terimleri tam anlamlı kılarlar. - 11

Soru metni
Hipotez-pekiştirmesi görüşleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) Bu görüşlerde bilimsel yöntem yalnızca tümdengelimsel çıkarım biçimlerini içerir. B) Bu görüşlerde bilimsel yöntem tümdengelimsel ve tumevarımsal çıkarım biçimlerini içerirken hipotez kurmayı içermez. Bu görüşlerde bilimsel yöntem hem tümdengelimsel hem tümevarımsal çıkarım biçimlerini hem de hipotez kurmayı içerir. D) Bu görüşlerde bilimsel yöntem yalnızca tümevarımsal çıkarım biçimlerini içerir. E) Bu görüşlerde bilimsel yöntem yalnızca hipotez kurmayı içerir. - 12

Soru metni
Tümdengelimci-yanlışlamacı görüş için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Hipotezler tümdengelimsel çıkarımla yanlışlanabilirler. B) Hipotezler gözlem önermelerine dayanarak pekiştirilirler. C) Olumsuzlayıcı örneğin • bulunmaması hipotezin kanıtlanmış olduğunu gösterir. D) Hipotezler tümevarımla ispatlanabilirler. E) Hipotezler tümdengelimsel çıkarımla pekiştirılir. - 13

Soru metni
Bayesci Pekiştirme Yöntemi'nde hipotezler nasıl sınanırlar? A) Tümdengelimsel yöntemlerle sınanırlar. B) Eldeki doğrulanmış gözlem önermeleri ve arkadüzlem bilgisini dile getiren önermelere göre koşullu olasılıklarına dayanılarak sinanırlar. C) Hipotezli-Tümdengelimsel Pekiştirme Yöntemi ile sinanırlar. D) Alternatif hipotezlerle sınanırlar. E) Tümevarımsal Pekiştirme Yöntemi ile sinanırlar. - 14

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Nicod ile Hempel yöntemlerinin karşılaştığı güçlüklerden biridir? A) Duhem-Quine sorunu B) Kuzgun paradoksu C) "Bütün kuğular beyazdır" genellemesinin sadece hipotezin olgusal yoldan sınanmaması gerektigi sorunu D) Eski kanıt sorunu E) Alternatif hipotezler sorunu - 15

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi salt tümevarımcı görüşe dair bilimsel yöntemde kullanılabilecek aşamalarından biri değildir? A) Türetilen tümevarımsal genelleme önerileri başka gözlem ve/veya deneylerle pekiştirilir. B) Gözlem ve/veya deney yoluyla ilgili bilim dalının konusuna giren yalın olguların bilgisi türetilir. C) Tumevarımsal genelleme önermeleri kullanılir. aof.so D) Genel bir yasa üzerinden ilgili bilim dalına ait olgular türetilir. E) Gözlem ve/veya deneyle doğrulanmış sonlu sayıda gözlem önermesinden tümevarımsal çıkarımla bir tümel-koşullu önerme türetilir. - 16

Soru metni
Bir öğrenciden, fizik ödevi kapsamında mekanik alanında A gibi bir teoriye ilişkin çeşitli gözlem ve deneyler yapması istenmiştir. Bunun için öğrenci öncelikle A teorisi deneyi için gerekli düzeneği kurmuş ve sistemi harekete geçirmiştir. Deney esnasında bir F değişkeninin değerini ilgili ölçüm aracıyla ölçerek not almıştır. Sonrasında deney için kullandığı parametrelere ve A teorisine göre F değişkenini bir kere de hesaplayarak bulmuştur. Hesaplayarak bulduğu F değeri ile deneyde ölçerek bulduğu F değerinin birbirine %99,9 oranında yakın olduğunu görmüştür. Yukarıdaki durum A teorisinin hangi bilimsel değere sahip olduğunu göstermektedir? A) Verimlilik B) Tutarlılık C) Kapsamlılık D) Dakiklik E) Yalınlık - 17

Soru metni
I. Giderilemez anomalilerin artması II. Çözüm bekleyen olağan bilim problemlerinin artması III. Yeni bilimsel buluşların artması Yukarıdakilerden hangileri bunalım döneminin başlamasının sebeplerindendir? A) Yalnız l B) Yalnız II C) Yalnız I!! D) I ve ll E) I| ve III - 18

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisinde Bilim felsefesinde teorilerin gelişimine ilişkin birbirinin karşıtı olan iki görüş birlikte ve doğru olarak verilmiştir? A) Birikimsel gelişim ve devrimsel gelişim B) Birikimsel gelişim ve sembolik gelişim C) Sembolik gelişim ve ideal gelişim D) Devrimsel gelişim ve istatistiksel gelişim E) Devrimsel gelişim ve nedensel gelişim - 19

Soru metni
Giderilebilen anomaliler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) Bunalım dönemine yol açarlar. B) Teorinin temel hipotezleriyle tutarsız bir olgunun meydana gelmesi giderilebilen anomali sınıfina girer. C) Olağan bilim döneminde gözardı edilip yerlerinde kalırlar. D) Kabul edilmiş paradigmanın içinde giderilebilmeleri olanaksızdır. E) Yeni ve beklenmeyen bir olgunun buluşu anlamına gelirler. - 20

Soru metni
"Thomas Kuhn'a göre bir bilim dalında belli bir zamanda bilim insanları topluluğunca kabul edilen teori bir ..... tarafından yönlendirilir." Yukarıdaki cümledeki boşluğun yerine aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) çalışma programı B) bilimsel paradigma C) kanıtlamalar bütünü D) bilimsel öndeyi E) yanlışlama
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.