Deneme Sınavı Soruları

İbn Rüşd

Öbn Tufeyl

İbn Sina

Kindi

Farabi

I

II

III

IV

V

İnsanı diğer varolanlardan ayırır

İnsanı ayrıcalıklı bir konuma yerleştirir

İnsanı varolan kılar

İnsanı tanrı katında güçlü kılar

İnsanı sorumluluk sahibi yapar

Varlık, diğer her şeyin açıklanmasında hareket noktasıdır.  

Varlık, cevher ve araz olmak üzere iki kategoriye ayrılır. 

Bir şeyin yakın cinsi ile yakın faslından elde edilen o şeyin mahiyetini gösterir. 

Tikel varlıklar işaretle gösterilebilir ve tanımlanabilir. 

Bütün mahiyetler bir isim ortaklığı dışında herhangi bir benzerlik taşımazlar. 

Coğrafya

Mantık

Astroloji

Botanik

Kimya

Sebep-sonuç ilişkisi

Mantığın temelini oluşturan aklın kanunlarına dayanmak

Metafizik alanda aklın yetersizliği

Mantık disiplini

Siyasi ahlak 

Ön-doğru

Ön-karar

Ön-eylem

Ön-atak

Ön-hamle

el-Mevâkıf fi’l-kelâm

el-Makâsıd

el-Akâidü’l-Adûdiyye

Resâ’ilü İhvâni’s-Safâ

Akâidü’n-Nesefî

Sadeddîn Taftazânî

Fahreddin Râzî

Taşköprülü-zâde

İbnü’l-Ekfânî

Necmeddin Kâtibî

Mantığa Giriş (el-Medhal)

Yorum Üzerine (elİbâre)

 İtikatta Orta Yol (el-İktisâd fi’l-i’tikâd)

Metafizik (el-İlâhiyyât)

İşaretler ve Tembihler

Gazali

İbn-i Sina

Farabi

Razi

Arabi

12 Ocak 1111

15 Ağustos 1111

17 Ekim 1111

  09 Kasım 1111

18 Aralık 1111

Hüviyyet 

Zât

Mevcûd

Şey

Zat

Keskin zeka

Güçlü hafıza

Gerektiğinde yalan söyleyebilme

Geçici ve kaba hazlara düşkün olmama

Eksiksiz ve sağlıklı bir fiziki yapı

Bütün- parça

Tümevarım- tümdengelim

Tanrı-insan 

Tanrı- heyûlâ

Varlık- İnsan

Mürcie

İman-amel ilişkisi 

Ehl-i Sünnet

Din-ahlak

Mu’tezile

Deist bir yaklaşımı esas alan tabiatçı ekol, yaratıcı kudret olarak Tanrı’nın varlığını kabul ettiği halde peygamberlik ve din kurumunu reddeder.

Aristo’nun Arapça’ya çevrilen kitaplarının yanı sıra onun Yeni Eflâtuncu yorumcuları tarafından yazılan şerhlerinden ve Aristo’ya maledilen sahte eserlerden de önemli ölçüde yararlanılmış bir ekoldür.

Âlemin ezelî olduğunu, dolayısıyla bir yaratıcısının bulunmadığını ileri süren dehriyye, adını “başlangıcı ve sonu olmayan zaman” anlamındaki “dehr” kelimesinden alan materyalist ve ateist bir felsefe ekolüdür.

Vvahiy, peygamberlik ve din olgusunu tanıdıklarından teist felsefeyi ve akıl ile naklin/felsefe ile dinin uzlaştırılabileceğini savunmuşlardır.

Bâtınî-İsmâilî eğilimler taşıyan bir ekoldür.

Zorunlu, her türlü iyilik ve yetkinliğin mutlak kaynağı olan, dolayısıyla da bir ihtiyacın giderilmesi anlamında herhangi bir şeyi amaçladığı düşünülemeyen Allah, âlemi amaç edinmiştir.

Mutlak Bir olan Allah’ın bu çokluk âlemini doğrudan yarattığının kabul edilmesi, O’nun zâtında da bir çokluk bulunduğunu çağrıştıracağı için “tevhid ilkesi”yle bağdaşmaz; kaldı ki “birden ancak bir çıkar”.

Yaratmanın “sonradan”lığından söz edilmesiyle gündeme gelen zaman kavramına bağlı olarak Allah’ın âlemi yaratmadan önceki iradesiyle sonraki iradesinin aynı mı, yoksa farklı mı olduğu; âlemi yaratmadan önce âtıl durumda mı bulunduğu ... vb. şeklinde paradokslar ortaya çıkmaktadır. 

Âlemin sonradan yaratıldığı inancı karşısında, Allah’ın onu daha önce veya daha sonra yaratmasını engelleyen, yahut “sonra” denilen anda yaratmasını gerektiren bir başka irade ve gücün mü bulunduğu sorulabilir.

Farabi'ye için “sonradan” ve “doğrudan” yaratmanın kabulü, âlemdeki kötülüğün, mutlak iyi olan Allah’a isnadı anlamına gelir.

Düzensizlik

Kaos

Tertipsizlik

Hiyerarşi

Eşitlik

her şeyden önce haz ve şehvet duygusunu yenerek ahlakını düzeltmek,

sağlam bir iradeye sahip olabilmek için zihnî melekelerini geliştirip güçlendirmek,

hırs derecesinde bir istekle sürekli çalışmak,

başlıca meşguliyet alanının ilim olması gerekir

Hayatın akışına güvenmek