Deneme Sınavı Soruları

Ne biliriz?

Ne yapmanız lazım?

Şimdiki hayatımızda sonraki hayatımız için ne umut edebiliriz?

İnsan nedir?

Sorun nedir?

Ülken’e göre, hakikat, gerçek, düşünce gibi problemler varlık sorunundan çıkar

Ülken varlık türlerini, reel varlık ve ideal varlık olmak üzere iki çeşit şeklinde kabul etmiştir.

Ülken’e göre varlık-yokluk dikotomisi konulamayınca, varlık-oluş, varlık-görünüş, olmak-mecbur olmak, gerçek-ideal, varlık-düşünce, varlık-imkan gibi, zıt ve tamamlayıcı başka kavramlar kendilerini gösterirler.

Ülken’e göre varlıkta kriz ve ritim unsurları bulunmaktadır.

Ülken’e göre varlık, oluştan ayrılamaz. Oluş, varlığın gerçekleşmesidir; olacak olan varlıktır.

Türkiye’de, 1961 yılından bu yana, en çok okunan Felsefe Tarihi yazarıdır. 

Düşüncesinde, iyi, doğru, güzel gibi araştırma alanları, özel tutum, temele kadar gitmek, felsefe tarihi, felsefenin özellikleri olarak öne çıkar.

Bir de Felsefeye Giriş kitabı yazmıştır. 

Ona göre felsefe tarihi, felsefeyi oluşturan belli başlı filozofların sürüp giden bir tartışması şeklinde de görülebilir.

Felsefenin tarih boyunca evrimi belli başlı filozofların yapıtlarından öğrenilebilir. 

Şüphe

Eleştiri

Tanım

Sınıflandırma

İlke

İsmail Tunalı

Mazhar Şevket İpşiroğlu

Bedrettin Cömert

Aristoteles

Karl Marx

Ahlakı felsefenin merkezine koymuş ve ahlakı dine bağlamıştır.

Ahlak bir kişinin, bir grubun, halkın, sınıfın, ulusun kültür çevresinin vb. belli bir tarihsel döneme yaşamına giren ve  eylemleri yönlendiren inanç,değer, norm, buyruk, yasak ve tasarımlar topluluğu ve ağıdır.

Ahlakı filozoflar bulmuş değildir. en ilkel topluluklarda dahil her yerde ve her zaman ahlak vardı. 

Ahlak felsefesinde, insan, akıl geist, istekler, psikovital ve diğer bir ad altında pisişik-metafizik veya biyolojik birer kavram olarak ele alınmalıdır.

Ahlak  felsefesi, insanların birbirleriyle ilişkilerinde eylemlerini dayandırdıkları değerler ile ilkeleri konu eder.

I

I ve IV

I, II ve III

I ve III

V

Dinsel Temellendirme

Kozmolojik değerlendirme

Sistematik Temellendirme

Antropolojik Temellendirme

Yaşamsal Temellendirme

Nicolai Hartmann

Fichte

Ernst von Aster

Artistoteles

Hegel

Takiyettin Mengüşoğlu

Nermi Uygur

Macit Gökberk

İsmail Tunalı

Bedrettin Cömert

Estetik süje

Estetik obje

Fenomenolojik estetik

Estetik değer

Estetik yargı

Önermeler Mantığı

Felsefe'nin Çağrısı

İlme Doğru

İlim Felsefesi

Felsefeye Giriş

Bilim

Felsefe

Sanat

Teknik

Doğa

H. Zİya Ülken

Ziya Gökalp

Nermi Uygur

İsmail Tunalı

Takiyettin Mengüşoğlu

Öz ve varlık kavramları

Sonsuz ve sınırsız kavramlar

Varlığın sınırlılık ve sınırsızlık özellikleri

Karşıtlıklar

Varlık ve yokluk

I ve II

II ve III

Yalnız III

III ve IV

I, II, III ve IV

Uygur’a göre, ilk felsefe ile ilahiyat arasındaki ayırım çok önemlidir ve metafizik, ilahiyat değildir

Uygur’a göre, metafiziğin temel sorunlardan biri olan hakikat, kapsamlı, kuşatıcı bir sentetik birliktir.

Uygur’a göre, metafiziğin programı ile bilgi başarısı arasında bir gedik olduğu öne çıkmaktadır.

Uygur açısından metafiziğin en önemli görevlerinden biri, ahlakla olan ilişkisidir.

Uygur için metafizik, hem varlık aleminin hem de aşkın varlığın alanını tanımada kullanılan bir düşünme biçimidir.

Münif Paşa’ya göre ilim, mutlaka bir şeyi bilmek demek olup, bir kaide çerçevesinde bir araya toplanan malumata denir.

Ali Suavi, insan olmayı ilimle tanımlamış ve ilimleri, ulum ve fünun olarak ikiye ayırmıştır.

Şerafettin Magmumi, şairleri ve şiiri, fen açısından eleştirmiş, gereksiz bir uğraşı olarak görmüştür. 

Jön Türkler’in toplum sorunlarıyla bilim arasında, siyasi kaygılarla ilişki kurmaları, ideolojik bir yaklaşımın ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Cemal Yıldırım, bilimi bir bilgi yığını olarak değil, bir düşünme yöntemi olarak açıklamaktır.

Soykan’a göre betimleyici bir bilgi tanımı, tüm bilgi tarzlarını içinde barındırmıyorsa, demek ki burada birden çok tanıma ihtiyaç vardır.

Soykan, bilgi sorununda ileri adımlar atabilmek için varlıksal (ontik) ve varlıkbilimsel (ontolojik) ayrımının açıklık kazanması gerektiğini belirtmiştir

Soykan, öznenin tüm edim ve etkilenimlerinde bulunabilen ayırdında olmayı, bu niteliğinden ötürü, herhangi bir bilgi tarzı olarak görmektedir.

Soykan’a göre bilincimizin etkin olduğu, tasarımlama, anlama-kavrama, düşünme gibi edimlerimizle, daima bir şeyi kavrar ve düşünürüz.

Soykan, nesne özne ilişkisinden hareketle, nesnelerin nasıl bir yapıya sahip olduğunu, konu türlerinden hareketle nesne türlerini, bilme biçimleri ile onların dayandıkları yetilerin özelliklerini ve birbirleriyle ilişkilerini temellendirmiştir.