Ünite Sınavı Soruları

Ebu Hanife nerede vefat etmiştir?

........, bazı kaynaklarda Kaderiye’ye, bazılarında Mürcie’ye, bir kısmında Kaderî Mürcie’ye, bir kısmında ise Mu‘tezile’ye mensup bir âlim olarak gösterilmektedir. .........’ın Mürcie’den sayılmasına muhtemelen onun, imanı “kalbin tasdiki ve dilin ikrarı” şeklinde tanımlaması, ameli imana dahil etmemesi ve büyük günah işleyenin kâfir olmadığı şeklindeki görüşleri sebebiyet vermiştir. İrade hürriyeti konusundaki fikirleri Mu‘tezile’nin adalet prensibinin teşekkülünde önemli rol oynamıştır. Bu yüzden, Kaderiye’nin öncülerinden sayılmakta, Ma’bed el-Cühenî’den sonra ikinci önemli isim olarak anılmaktadır.

Yukarıdaki boşluğa aşağıda verilen hangi kelamcı gelmelidir?

Mu‘tezile’nin “elusûlü’l-hamse” diye anılan beş temel prensibine temel teşkil eden görüşleri ilk dile getiren ve   imanı “kalbin tasdiki ve dilin ikrarı” şeklinde tanımlayan şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Ebû Hanîfe’ye bir insanda imanın gerçekleşmesi için onun şüpheden arınmış kesin bilgiye sahip olmasının yanı sıra bu bilginin doğruluğunu kesin olarak tasdik etmesi ve bu kararını sözlü olarak açıklaması gerekir.

Ebû Hanîfe'nin bu düşüncesinin kavramsal karşılığı hangisidir?

I. Allah Teâlâ’nın zatı dışında kadîm olarak kabul edilebilecek birtakım sıfatları yoktur. Eğer Allah’ın kadîm sıfatları bulunsaydı bu, Allah’tan başka kadîm varlıkların kabul edilmesi demek olduğu için tevhidi ortadan kaldırırdı.

II. Allah, yaratıklara asla benzemez. Buna göre dinî metinlerde zikredilip de Allah’ı yaratıklarla benzerlik taşıyacak şekilde niteleyen “yed”, “vech”, “ayn” gibi tabirlerin Allah’ın zatına yaraşır biçimde tevil edilmeleri gerekir.

III. Kur’ân-ı Kerîm kadîm değil hâdistir, yaratılmıştır.

IV. İnsanın fiilleri tamamen kendisine aittir; o, fiil işleme gücüne (istitâat) ve
iradesine özgürce sahiptir.

Yukarıda verilen fikirler hangi kelamcıya aittir?

Hangisi Allah'ın zati sıfatlarından biridir?

İslam düşünce tarihinde ilâhî sıfatlar, halku’l-Kur’ân ve insanların fiilleri gibi itikadî konuları ilk defa tartışmaya açan kelâmcılardan biri olan alim aşağıdakilerden hangisidir?

 Kader; Allah, herkesin kaderini, kendi iradeleriyle gerçekleştirecekleri şekilde yazmıştır. 

Ahiret; İnsanların ölümden sonra diriltilmeleri ve amellerinin tartılması haktır.

Uluhiyet; Yetişkin ve akıllı her insan, Allah’a inanmakla mükelleftir.

     Yukarıda verilen görüşler hangi kelamcıya aittir?

Aşağıdakilerden hangisi Ca‘d b. Dirhem’in temel kelami görüşlerinden birisidir?

Ma’bed el-Cühenî'nin kader yorumu ve inandığı düşünceleri açıkça söyleme tavrı hangi mezhep üzerinde etkili olmuştur?

Allah' ın , herkesin kaderini, kendi iradeleriyle gerçekleştirecekleri şekilde yazdığını savunan şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Hasan Basri'nin ahiret görüşüne göre ergenliğe girmeden ölen kafir çocuklarının durumu ne olacaktır?

Kaderin olmadığı, ezelde kulların fillerinin belirlenmediği fikrini toplumda yüksek sesle ilk ortaya atan şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Allah’tan başka her şey sonradan yaratılmıştır. Allah, ezelde âlim ve kâdir sıfatlarına sahip değildir. Çünkü ezelde ilâhî ilim ve kudrete konu teşkil edecek bir nesne bulunmamaktadır. Dolayısıyla Allah’ın ilmi hâdistir; bu sebeple bir varlığı yaratmadan önce onun hakkında bilgi sahibi değildir. Çünkü var olmamış bir şeyi bilmek imkânsızdır.

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Cehm b. Safvan'nın yukarıda verilen düşüncesine karşılık gelir.

..................... fıkıh ilmindeki öncülüğünün yanı sıra kelâm (akaid/elfıkhu’l-ekber) ilmiyle de uğraşmış, bu ilmin temel konularını düzenleyerek ve dönemindeki inkârcı ve bid’atçılarla münakaşalar yapmış, Ehl-i Sünnet kelâmının kurulmasına zemin hazırlamıştır. O, bu tür münakaşa ve münazaralarıyla, Hz. Peygamber’den sahabeye ve sonraki nesillere intikal eden ve o dönem müslümanlarının çoğunluğunca da benimsenen itikadî esasları savunmayı gaye edinmiştir.

Yukarıdaki boşluğa hangi kelamcı gelmelidir?

I. Ca‘d b. Dirhem II. Ebû Hanîfe III. Cehm b. Safvân IV. Ahmed b. Hanbel V. Gaylân ed-Dımaşkî Yukarıdakilerden hangileri ilk dönem kelâmcılarındandır?

Hangi alime göre Allah’a inandığı halde Hz. Peygamber’in nübüvvetini benimsemeyen kimse Allah’a da iman etmiş sayılmaz. Çünkü ona iman etmek Allah’ın emirlerinden biridir (bk. en-Nisâ 4/65). Dolayısıyla Allah’a iman eden herkesin Hz. Muhammed’in nübüvvetini de kabul etmesi gerekir?