Osmanlı Türkçesi II
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
"Bu kerre Anadolu hudûdunun takviyyeti içün Canik muhassılı olan Hazînedâroğlu
Süleymân Ağa uhdesine evâ’il-i Rebî‘ü’l-evvel’de rütbe-i vezâretle Trabzon Eyâleti
tevcîh buyuruldı."Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- 2
Müderrislik mertebesine nâ’il olanlar onbeş yirmi sene tullâba ifâde vü ifâza ile îfâ-yı vazîfe eyledikden sonra elviye-i ma‘lûme mevleviyyetlerine ba‘dehû İstanbul Kadılığına ve Anadolu ve Rumili sadâretlerine ve nihâyet mesned-i meşîhate irtikā iderler idi.
Metinde açıklaması yapılan Osmanlı Devletindeki memur sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?
- 3

Metindeki altı çizili kelimenin anlamı nedir?
- 4
'...Beylerbeyi ve mîr-livâların vazîfe-i me’mûriyyetleri havza-i hükûmetini tasallut-ı eşkıyâdan muhârese ve zîr-i idâresinde kal‘a var ise anları muhâfaza itmek ve aşâ’ir-i kabâ’ili taht-ı fermân berîde bulundurmak ve mahlûl olan tîmâr ve ze‘âmetleri ehl ü erbâbına tevcîh itdirmek ve sefere me’mûr oldukda zîr-i livâsında bulunan dirlik ashâbını cem‘ ile ta‘yîn olunan mahalle azîmet eylemek kazıyyelerine münhasır olup mevâdd-ı hukūkiyye ile şehir ve kasabaların mu‘âmelât-ı husûsiyyeleri hükkâm-ı şer‘-i şerîfe ve cizye ve mukāta‘iyyât ve sâ’ir mürettebât-ı mîriyyenin cibâyet ü tahsîli defterdâr ve muhassıl-ı emvâl olanlara â’id vezâ’ifden iken ümerâya medâr-ı te‘ayyüş olan hâsların ekserisi vakten be-vakt ref ‘ ü ilgā olunarak mukāta‘ât-ı mîrîyyeye ilhâk olunmağla ümerânın ta‘ayyüşi bâd-ı hevâ vâridâtına vâbeste oldı...'
Aşağıdakilerden hangisi metinde verilen Beylerbeyi ve sancak beylerinin görevlerinden biri değildir?
- 5
“Vech-i meşrûh üzre kā‘idenin esâsı bozulduğundan fer‘i dahi muhtell olmağla nişancılık mansıbı ekseriyâ o misillü nev-zuhûr vüzerâya ihsân olunageldiğinden başka yeniçeri ağalığından defterdâr ve nişâncılıkdan kapudan paşa nasb olunur oldu.”
Osmanlıca metinde geçen „Vech-i meşrûh“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- 6
“ Sultân-ı Haremeyn babam” deyu yazardı. Şimdi “ hâdim-i Haremeyn” deyu yazdılar ve dahi “ karındaşım Mısır sultânı” deyu yazdılar." cümlesinde yer alan Haremeyn'den kastedilen aşağıdakilerden hangisidir?
- 7“Devlet sinnini aldıkça masâlih-i câriye mu‘âmelâtında olan sâdelik dahi zâ’il olarak” ifadesinde vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- 8
Pehlivân Ibrahim Pasa’nın dîvân kâtibi olup bundan akdem Anapa havâlîsinin ba‘zı umûrını tesviye içün oraya gönderilen hâcegân-ı dîvân-ı hümâyûndan Seyyid Efendi fi’l-asl ol semtlerden nes’et itme olmasıyla Anapa’ya vusûlünde kabâ’il beyleriyle ülfet ü imtizâc iderek anları taraf-ı Devlet-i aliyye’ye celb ve teshîr ve Moskovlu tarafından tenfîr itmis-idi.
Osmanlıca metinde geçen „ülfet ü imtizâc“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- 9Verilen metindeki altı çizili kısmın anlamı nedir?

- 10
Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir? - 11Metinde altı çizili olarak işaretlenen bölümün günümüz Türkçesine doğru çevirisi hangisidir?

- 12
"Vech-i meşrûh üzre kā‘idenin esâsı bozulduğundan fer‘i dahi muhtell olmağla nişancılık mansıbı ekseriyâ o misillü nev-zuhûr vüzerâya ihsân olunageldiğinden başka yeniçeri ağalığından deerdâr ve nişâncılıkdan kapudan paşa nasb olunur oldu." ifadesine göre sistemin bozulmasından nişancılık makamı nasıl etkilenmiştir?
- 13
parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? - 14
Müstağnî-i ta‘rîf oldığı üzre Devlet-i aliyye’de dört tarîk olup anın birincisi mülkiyedir ki erbâbı ne-vechile terakkî eyledikleri zikr olundı.
Osmanlıca metinde geçen „tarîk“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- 15
"Rusyalu’nun Anadolu hudûdı hakkında ber-vech-i bâlâ der-miyân eylediği şürût-ı şâkkaya karşu bu vak‘anın zuhûrı Devlet-i aliyye’ye bâdî-i inşirâh oldı."
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- 16
Tevârih-i Âl-i Osmân ifadesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- 17“ Rumili Kādî-askeri Ali-zâde Seyyid Mehmed Nûreddîn Efendi fuhûl–i ulemâdan bir zât olup ancak pek ziyâde hadîdü’l-mizâc oldığından mürâfa‘a dîvânında bir husûsdan dolayı kā’im-makām paşa ile alenen münâkaşaya ibtidâr itmiş ve derhâl hiddet ile kalkup gitmiş olmasıyla müddet-i nasbı henüz dört maha resîde olmuş-iken Rebî‘ü’l-âhır’ın onuncu güni azl ile Mağnisa’ya nefy olundı”. Bu ifadelerde anlatılan olaydan hareketle sadaret makamı adına aşağıdakilerden hangisi en doğru yorumu belirtir?
- 18
„Her tarafın pâdişâhlarından ilçi geldi, Han’a “vilâyet mübârek olsun”__________ .Veillâ Mısır sultanından ilçi gelmedi.“
Yukarıdaki Osmanlıca metnin çevirisi şu şekildedir: „Her tarafın padişahlarından tahta geçişini kutlamak için elçiler geldi, ama Mısır sultanından elçi gelmedi.“
Buna göre cümledeki boşluğa aşağıdaki sözcüklerden hangisi gelir?
- 19
'...Ve mahabbet kesilmeğe başladı. Ve hem bu Hoşkadem ki sultân-ı Mısırdır, her tarafa yağı olmağa başladı...'
'her tarafa yağı olmağa başladı' cümlesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- 20
Buluşdı birbirine iki sultân
Gör-imdi nidiser takdîr-i Sübhân
Bahâneler olur bahâ görünmez
Bahâne müşterîye nefs ü şeytân
Bahâne iki göründi cihânda
Biri cahîm yolıdır, biri gufrân
dizelerinde geçen cahîm ve gufran kavramları aşağıdaki zıtlıklardan hangisinin karşılığıdır?