Türkçe Ses Bilgisi
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Çiftdudak ünsüzü /m/ komşuluğundaki dil ucu-diş ünsüzü /n/ sesini söylemek, çiftdudak ünsüzü /m/ sesini söylemekten daha zordur. Bundan ötürü "penbe" gibi bir yapı kolayca "pembe" yapısına değişebilir. Bu ses değişiminin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- 2
"Çoğunlukla ünlü-ünsüz-ünlü yapısındaki bir ses öbeğinin kısa veya uzun bir ünlüye dönüşmesidir. Hem yazı dilinde hem de konuşma dilinde rastlanan bir ses olayıdır. Farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Çoğu örneğinde iki hece tek bir heceye dönüştüğü için bu ses olayı hece kaynaşması olarak da adlandırılır. Yaygın örneklerini şu şekilde sıralayabiliriz: eczāne, postāne, hastāne". Tanımlanan ve örnekleri verilen bu ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- 3
Aşağıdakilerden hangisi ilerleyici benzeşmeye örnek olarak verilebilir?
- 4
Standart dildeki kirpik sözcüğünün bazı ağızlarda kiprik olarak söylenmesi aşağıdaki ses olaylarının hangisiyle açıklanabilir?
- 5
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlü türemesine örnek olabilir?
- 6
böyük/büyük, deñiz/deniz, gapı/kapı, ilimon/limon gibi sözcükler aşağıdakilerden hangisine örnek olabilir?
- 7
Eski Türkçedeki koñşu sözcüğünün günümüz Türkçesinde komşu olması aşağıdaki ses olaylarının hangisiyle açıklanabilir?
- 8
Aşağıdaki ses değişmesi nedenlerinden hangisi sonucunda Eski Türkçedeki töpü sözcüğü günümüz Türkçesinde tepe olmuştur?
- 9
Aşağıdakilerden hangisinde “sıfırla nöbetleşme” olayı görülmektedir?
- 10
Tengri- tanrı, idisiz- ıssız gibi sözcüklerde görülen ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- 11
Aşağıdaki değişim sürecinde hangi ses olayları yer almıştır?
kelür ben>gelürven>gelürem > gelürüm >gelirim
i. yuvarlaklaşma
ii. düzleşme
iii. ünsüz düşmesi
iv. ötümlüleşme
v. ünsüz tekleşmesi
- 12
Aşağıdakilerden hangisi öndamaksıllaşma ile ilgili bir örnek değildir?
- 13
Dudak ünsüzü olmayan, ama dudak ünsüzleriyle ortak özelliği olan bir ünsüzün dudak ünsüzüne dönüşmesine ne ad verilir?
- 14
"Çoğunlukla ünlü-ünsüz-ünlü yapısındaki bir ses öbeğinin kısa veya uzun bir ünlüye dönüşmesidir. Hem yazı dilinde hem de konuşma dilinde rastlanan bir ses olayıdır. Farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Çoğu örneğinde iki hece tek bir heceye dönüştüğü için bu ses olayı hece kaynaşması olarak da adlandırılır. Yaygın örneklerini şu şekilde sıralayabiliriz: eczāne, postāne, hastāne". Tanımlanan ve örnekleri verilen bu ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- 15
I. Eczane. II. Peki. III. Abi. IV. Yirmi. V. Türkçe.
Yukarıdakilerden hangileri, ünlü ve ünsüzlerde büzülmeye örnek olarak verilebilir?
- 16
Arapça aslında ikinci hecesi uzun olan hayāt sözcüğü tek başına iken veya ünsüzlerden önce kısalmış ve sözcük hayat biçimini almışken sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde ünlü yeniden uzamaktadır: hayātım. Bu örneklerde yer alan ses değişmeleri aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
- 17Eski Türkçedeki “köñlek” sözcüğünün günümüz Türkçesinde “gömlek” olması aşağıdaki ses olaylarından hangisiyle açıklanabilir?
- 18I. Büzülme II. Göçüşme III.Hece düşmesi IV.Düzleşme V.Benzeşme Yukarıdaki ses olaylarından hangileri ünlülerde ve ünsüzlerde meydana gelen ses olaylarındandır?
- 19
Aşağıdakilerden hangisinde yuvarlaklaşma görülmektedir?
- 20
Eski Türkçedeki “körmek” sözcüğünün günümüz Türkçesinde “görmek” olması aşağıdaki ses olaylarından hangisiyle açıklanabilir?