Türkçe Ses Bilgisi
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Eski Türkçede “saklanbaç” biçiminde kullanılan sözcüğün Türkiye Türkçesinde “saklambaç” biçiminde bir değişikliğe uğraması hangi ses olayı ile açıklanabilir?
- 2
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde öndamaksıllaşma bir hecede gerçekleştiği için ünlü uyumuna aykırı bir durum vardır?
- 3
I. Yuvarlaklaşma. II. Öndamaksıllaşma. III. Artdamaksıllaşma. IV. Tekleşme. V. İkizleşme.
Yukarıdakilerden hangileri, ünlülerde tamamlanmış ses olaylarındandır?
- 4
Aşağıdakilerden hangisi ünlülerin ses olayı yaşamasındaki etkenlerden biri değildir?
- 5
böyük/büyük, deñiz/deniz, gapı/kapı, ilimon/limon gibi sözcükler aşağıdakilerden hangisine örnek olabilir?
- 6
"Geniş /a/, /e/, /o/, /ö/ ünlülerinin çeşitli nedenlerle dar ünlüye dönüşmesine _______ denir."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?
- 7
Standart dildeki bulgur sözcüğünün ağızlarda burgul biçiminde kullanılması hangi ses olayı ile açıklanmaktadır?
- 8
Aşağıdakilerden hangisi yazı dili-konuşma dili arasındaki farklardan kaynaklanan bir değişimi gösterir?
- 9
Eski Türkçedeki yaşıl sözcüğünün günümüz Türkçesinde yeşil olması ünlüler açısından aşağıdaki ses olaylarının hangisiyle açıklanabilir?
- 10
Eski Türkçedeki “közel” sözcüğünün günümüz Türkçesinde “güzel” olması aşağıdaki ses olaylarından hangisiyle ilgilidir?
- 11
Arapça aslında ikinci hecesi uzun olan hayāt sözcüğü tek başına iken veya ünsüzlerden önce kısalmış ve sözcük hayat biçimini almışken sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde ünlü yeniden uzamaktadır: hayātım. Bu örneklerde yer alan ses değişmeleri aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
- 12
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi kaynaşma olayına bir örnek değildir?
- 13
I. Çekimle ilgili ses değişimleri olmuştur.
II. Sözcüklerdeki ses olayındaki değişiklik tamamlanmıştır.
III. Ses değişimleri eş zamanlıdır.
IV. Biçimsel ses bilgisi (morfonoloji) ile ilgilidir.
“Ağacı, sana, özlüyor” sözcüklerinde görülen ses olayları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 14
Çocuk sözcüğünün çocuğu, çocuğa, çocuğun şeklindeki değişimleri aşağıdaki nedenlerin hangisiyle açıklanabilir?
- 15
Orijinali laboratuar olup dilimize laboratuvar şeklince geçmiş sözcükteki ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?
- 16
Ünlüler titreşimli (ötümlü) seslerdir; ünsüzlerin ise bir bölümü titreşimli bir bölümü titreşimsizdir. Bu durumda ünlü komşuluğundaki titreşimsiz bir ünsüzü söylemek, titreşimli bir ünsüzü söylemekten daha zordur. Bundan ötürü ekeg gibi bir yapı kolayca eğe yapısına değişebilir.
Yukarıda, dildeki ses değişmelerinin nedenlerinden bir açıklanmıştır. Bu durum, dildeki eğilimlere ilişkin aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
- 17
Eski Türkçedeki “teñri” sözcüğünün günümüz Türkçesinde “tanrı” olması ünlüler açısından aşağıdaki ses olaylarından hangisiyle açıklanabilir?
- 18
Aşağıda sırasıyla Eski Türkçe ve Günümüz Türkçesindeki karşılığı verilen sözcük çiftlerinden hangisi ötümsüzleşmeye örnektir?
- 19
Eski Türkçedeki yaşıl sözcüğünün günümüz Türkçesinde yeşil olması ünlüler açısından aşağıdaki ses olaylarının hangisiyle açıklanabilir?
- 20
'saru' sözcüğünün zaman içerisinde 'sarı' sözcüğüne dönüşmesi aşağıdaki ses olaylarından hangisine bir örnektir?