Orhon Türkçesi
2021–2022 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Çalışmaları sonucunda Japonca'yı aşağıdaki Altay dil birliğine dahil eden araştırmacılar aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
- AD. Sinor - Karl Grønbech
- BLouis Ligeti - Johannes Benzing
- CAhmet Temir - Osman Nedim Tuna
- DTalat Tekin - Zeki Kaymaz
- ESamuel E. Martin - Roy Andrew Miller
- 2Altay dil birligi teorisine karşı çıkan Gerard Clauson ve Gerhard Doerfer'in bu konuda ayrıldıkları nokta aşağıdakilerden hangisidir?
- AAltay dillerindeki alıntılamaların tarihlendirilmesi
- BAltay dil birliğine giren dil sayısı
- CAltay dil birliğini reddederken ele aldıkları kelimelerin etimolojileri
- DAlıntı sözcüklerin hangi dilden diğerine geçtiği lof. •) Yakutçanın Moğolca'dan alıntılamalarda
- Ebulunduğu devir
- 3I. Moğolların en önemli eseridir. Il. 1240 yılına aittir. III. Ahmet Temir tarafından 1948'de Türkiye Türkçesi'ne aktarılmıştır. Yukarıda özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
- AAsya ve Avrupa'nın Kuzey ve Doğu Kısımları
- BMoğolların Gizli Tarihi
- COrta Asya Edebî Dil Tarihine Dair
- DÇin Yazısiyle Yazılmış Barbar Glossaları Meselesi
- EEski Türkçenin Grameri
- 41991'de yayımladığı "An Introduction to Turcology" adlı eserde Eski Türkçe dönemini iki gruba ayırıp, ikinci grupta yer alan Geç Eski Türkçe dönemini kendi içinde üç aşamada değerlendiren bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
- AKaare Grønbech
- BLars Johanson
- CAndrás Róna-Tas
- DMarcel Erdal
- ECarl Brockelmann
- 5--, Nirvanasutra adlı Budist kitabın Çinceden Turkçeye çevirilmesini saglayan Köktürk Hükümdarıdır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi dogru şekilde tamamlar?
- Aİstemi Kağan
- BBumin Kağan
- CBilge Kağan
- DTaspar Kağan
- ETonyukuk
- 6Ilteriş'in değişik boylardan oluşan milletini nasıl bir araya getirdiği anlatan ve KT D 10-13; BK D 10-12'de geçen "kanım kagan yeti yegirmi erin taşıkmış taşra yorıyur tiyin kü eşidip balıkdakı tagıkmış tagdakı inmiş" cümlesine göre Kağan kaç er ile "taşıkmış" yani "baş kaldırmış"tır?
- A17
- B13
- C27
- D70
- E140
- 7II. Köktürk Kağanlığı'ndan kalma en büyük üç yazıt ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AII. Köktürk Kağanlığı'ndan kalma en büyük üç yazıt Tonyukuk, Bilge Kağan ve Ongin yazıtlarıdır.
- BBilge Kağan yazıtı Köl Tigin yazıtından önce diktirilmiştir.
- CBilge Kağan yazıtı iki ayrı dikilitaştan oluşmaktadır.
- DÜç büyük yazıttan ilk keşfedileni Tonyukuk yazıtı olmuştur.
- ETonyukuk yazıtının ne zaman dikildiği tam olarak bılinmemektedir.
- 8Orhun alfabesini çözüme kavuşturan Thomsen, Köktürk yazısının kökenini alfabesine bağlamıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AKayra
- BGrek
- CRun
- DLikya
- EArami
- 9Orhun Türkçesi'nin unlü sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AArtlık-önlük (kalınlık-incelik) uyumu tam değildir.
- BOrhun Türkçesinde 8 ünlü bulunur.
- CDüzlük-yuvarlaklık uyumu tam değildir.
- DYenisey yazıtlarında yer alan /él'yi gösteren işaretle ünlü sayısı g'a çıkar.
- EDüzlük-yuvarlaklık uyumuna girmeyen ekler vardır.
- 10Orhun Türkçesindeki bil- 'bilmek' fiilinin "bilgi" anlamında, fiilin sonucunu bildiren bir isim anlamını kazanabilmesi için alması gereken ek aşağıdakilerden hangisidir?
- A-gA
- B-(X)ş
- C-(X)g
- D-(I)nç
- E-(U)k
- 11"oglın yutuzın yılkısın barımın anta altım" cümlesinde kaç adet belirtme durumu eki vardır?
- A5
- B4
- C3
- D2
- E1
- 12Orhun Türkçesine ait aşağıdaki ibarelerden hangisinde "de" anlaminda bir bağlaç kullanılmıştır?
- Aanta kisre inisi kagan bolmış erinç
- Bazu bu sabımda igid bar gu
- Carkış ıdmaz tiyın süledim
- D_ kaganı ölti, buyrukı begleri yeme ölti
- Ebilgesi çabışı ben ök ertim
- 13Orhun Türkçesinde asıl eylemin kolayca gerçekleştiği ni anlatan tasviri fiiller aşağıdakilerin hangisinde dogru olarak verilmiştir?
- AId-, kör-
- Belt-, id-
- Cbar-, kal- aor.sorul
- Du-, kör-
- Eelt-, u-
- 14"yok boltaçı erti" cümlesindeki fiil çekimi aşağıdakilerden hangisidir?
- AGelecek zamanın hikâyesi
- BBelirsiz geçmiş zamanın hikâyesi
- CBelirsiz geçmiş zamanın rivayeti et
- DGeniş zamanın hikayesi
- EGeniş zamanın rivayeti
- 15Köl Tigin yazıtında geçen 'tenri küüç birtük üçün kanım kagan süsi böri teg ermiş yagısi koń teg ermiş" cümlesine göre kağanın ordusu mi ve düşman ordusu aşagıdaki hayvanlardan hangisine benzetilmiştir?
- AKağanın ordusu tilkiye, düşman ordusu kuzuya
- BKağanın ordusu kurda, düşman ordusu keçiye
- CKağanın ordusu koyuna, düşman ordusu kurda
- DKağanın ordusu çakala, düşman ordusu kuzuya
- EKağanın ordusu kurda, düşman ordusu koyuna
- 16"yok çıg(a)ń bod(u)n(u)g kôop kûubr (a)td(1)m" cumlesinin Türkiye Türkçesi'ne aktarımı aşağıdakilerden hangisidir?
- AOnca halkı hep düzene soktum.
- BYoksul halkı zengin yaptım, az halkı çogalttım.
- CYoksul fakir halkı hep derleyip topladım.
- DI Bir defadoyarsan acıkacağını düşünmezsin.
- ETanrı güç verdiği için kağanın askerleri savaşı kazanmış.
- 17Bilge Kağan yazıtında geçen "tanut bodunug buzdum ogulin yutuzin yılkısin barımın anta altım" cumlesine göre Koktürk ordusunun Tanut halkından elde ettiği ganimetler aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve dogru olarak verilmiştir?
- AErkek evlatlar, erler, inek sürüleri, topraklar
- BÇocuklar, kadınlar, at sürüleri, (tum) varlıklar
- CGenç kızlar, kadınlar, koyun sürüleri, çadırlar
- Dlof. D) Erler, mevki sahipleri, at sürüleri, topraklar
- EÇocuklar, hizmetçiler, at sürüleri, altınlar
- 18Ilgerü kadırkan yışka tegi kirü t(e)m(i)r k(a)p(1)gka t(e)gi kôonf(u)rm(l)ş Yukarıdaki cümleye göre Kingan Dağları ve Demir Kapı'nın yönleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve birlikte olarak verilmiştir?
- ABatı - Doğu
- BKuzey - Güney
- CGuney - Kuzey
- DDoğu - Batı
- EDoğu - Kuzey
- 19"Bod(u)n bog(u)zi tok (e)rti"cümlesinin Türkiye Türkçesi'ndeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- ASözcüsü bilge imiş.
- BOndan sonra kağanıma arz ettim.
- CHalkın boğazı tok olmalı. oru
- DHalkın boğazı tok idi.
- ETavşan yiyerek yaşar idik.
- 20yuyka kalın bolsar topulguluk alp ermiş yinçge yogun bolsar üzgülük alp ermiş Yukarıdaki cümlede yer alan altı çizili sözcüğünün çözümlenişi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Atop- "fill kökü", -u "fiilden isim yapma eki", -- "edilgenlik eki", -gu "fiilden isim yapma eki", + luk "isimden isim yapma eki"
- Btopul- "fiil kökü", -gu "zarf-fiil eki" ", tluk "isimden isim yapma eki"
- Ctopul- "fiil kökü", -gu "sıfat-fill eki", + luk "isimden isim yapma eki"
- Dto- "fiil kökü", -p "zarf-fiil eki", -u "fiilden isim yapma eki", -- "edilgenlik eki" -guluk "isimden isim yapma eki"
- Etop "isim kökü", tu- "isimden fiil yapma eki", 1- "edilgenlik eki", +gu "isimden isim yapma eki", +luk "isimden isim yapma eki"