Orhon Türkçesi
2022–2023 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1G. J. Ramstedt'ten farklı düşünerek "Altay dil birliğinden aynı zamanda dört dilin ortaya çıkmış olmasının mümkün olmadığı, Ana Çuvaşça ve Ana Türkçeyi de içine alan bir Çuvaş-Türk dil birliğinden bahsetmek gerektiği" yönünde fikir öne süren Altayist aşağıdakilerden hangisidir?
- AZ. Gombocz
- BP. Aalto
- CK. H. Menges
- Dlof. D) J. G. Németh
- EN. Poppe
- 2Poppe'nin Altay dilleri görüşüne göre, r II z ve ş II I ses denklikleri Türkçe ve Çuvaşça açısından aşağıdaki hangi dil dönemini gerekli kılmaktadır?
- AÖn Türkçe
- BAna Çuvaşça
- CAna Türkçe
- DAna Moğolca
- EAna Altayca
- 3Schott'un Ortak Türkçe ile Çuvaşça arasında bulduğu ses denkliklerine göre, Ortak Türkçe "uzun" sözcüğünün Çuvaşça karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- Atıvar
- Bvitir
- Cvirim
- Dalik
- Eśimil
- 4Samuel E. Martin'in 1966 ve 1996 yıllarındaki çalışmaları ile Altay dilleri arasına giren dil aşağıdakilerden hangisidir?
- AKorece
- BMogolca
- CTunguzca
- DJaponca
- EÇuvaşça
- 5Grønbech ve Ligeti'nin Eski ve Orta Türkçe dönemine dahil ettiği yazı dilleri arasındaki farklılık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi dogrudur?
- AGrønbech Eski Türkçe dönemine Orhun (Köktürk) ve Uygur Türkçelerini dahil ederken Ligeti bunlara Kuman Türkçesini de eklemiştir.
- BGrønbech Eski Kırgızcayı Eski Türkçe donemine dahil ederken Ligeti bunu Orta Türkçe dönemi içinde ele almıştır.
- CGrønbech Eski Türkçe dönemine Orhun (Köktürk) ve Uygur Türkçelerini dahil ederken Ligeti X. yy sonrası Uygurca yazılmış Maniheist ve Budist yazmaları, Orta Türkçe içinde değerlendirilmiştir.
- DLigetiye göre Oğuz dil yadigarları Eski Türkçe dönemi içinde değerlendirilmelidir.
- EGrønbech'ten farklı olarak Ligetiye göre Köktürkçe Orta Türkçe döneminde de devam etmiştir.
- 6Bugüne kadarki bilgiler ışığında, Türk dilinin tarıhlendirilmiş en eski yazıtı VIl. yüzyıla ait ----- yazıtıdır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi dogru şekilde tamamlar?
- AOngin
- BÇoyren
- CKül Tigin
- DYesünke
- ETonyukuk
- 7İlk Türkçe döneminin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- ABu dönemde Türk dilinin Ana Altaycadan ayrılmış ve bağımsız bir dil olarak gelişmeye başlamış olması
- BDaha sonra r ve z'ye gelişecek olan- *í ve daha sonra | ve ș'ye gelişecek olan- *"' fonemlerinin bulunması
- CM.O. 3500'lü yıllardan milat sıralarına kadarki dönemi kapsaması
- DAltay Dil Teorisini, kabul etmeyenler için Türk dilinin dönemlendirilmesindeki ilk evre olması
- EDönemin Erken En Eski Türkçe olarak da adlandırılması
- 8Abdulkadir Inan tarafindan Turkiye Türkçesi'ne çevrilmiştir. Il. Aleksandr Nikolayeviç Samoyloviç'in çalışmasıdır. IlI. Tarihî dönemlendirme çalışmaları arasında Harezm Türkçesi'ne yer vermesi bakımından onemlidir. Yukarıda özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇin Yazısiyle Yazılmış Barbar Glossaları Meselesi
- BEski Türkçenin Grameri
- CAsya ve Avrupanin Kuzey ve Doğu Kısımları
- DMoğolların Gizli Tarihi
- EOrta Asya Edebî Dil Tarihine Dair
- 9II. Köktürk Kağanlığı'na son veren Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?
- ABasmıl
- BKarluk llar.ne
- CTürgiş
- DBayırku aof.sor
- EUygur
- 10Bugut Yazıtı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADöneminde Köktürk Kağanlığı'nın yazışma dilinin Türkçe olduğu konusunda şüphe uyandıran bir kanıttır.
- BYazıtta Sogd alfabesi kullanılmıştır.
- C581'de dikilen bir yazıttır.
- DKöktürk Kağanlığı'nın yazışma dilini gösteren açık bir belgedir.
- EKöktürk Kağanlığı dönemine ait en eski anittır.
- 11Köl Tigin'in ölüm yılı ve adına anıtın dikildiği yıl aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
- A713 - 714
- B724 - 725 aof.
- C729 - 733
- D731 - 732
- E734 - 735
- 12Koktürklerden kalma en eski yazıt olan Bugut Yazıtı aşağıdaki alfabelerden hangisiyle yazılmıştır?
- AUygur
- BSogd
- CKöktürk
- DArap
- EIskit
- 13Orhun alfabesindeki çift ünsüzler aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
- Atd, rd, lt
- Bnr, nç, lt
- Cst, kl, ng
- Dny, ng, nç
- EIt, nç, nt
- 14Orhun alfabesini çözüme kavuşturan Thomsen, Köktürk yazısının kökenini alfabesine bağlamıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi dogru şekilde tamamlar?
- AGrek
- BLikya
- CAramî
- DRun
- EKayra
- 151892-1899 yılları arasında St-Petersburg'da yayımlanan "Atlas der Altertümer der Mongolei" adlı eser bilim dünyasında daha çok hangi adla bilinmektedir?
- ARadloff Atlasi
- BThomsen Atlasi
- CFin Atlasi
- DMogol Atlasi
- EMilescu Atlasi
- 16Spasskiy, 1818 yılında =--ya ait eski eserler hakkında bir yazı yazar. Bu yazı, 1822 de ---- ye çevrilir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şeklilde tamamlar?
- ASibirya - Latince
- BTunguzca - Türkçe
- CFinlandiya - Latince
- Dlof. D) Rusya - Türkçe
- EMoğolca - Latince
- 17Bugün Türkiye Türkçesinde bulunan fakat Orhun Türkçesinde hiç yer almayan ünsüzler aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
- A§, d, l, n, r, s, ș, t, z
- Bb, ę, k, s, t, y
- Cc, f, g, h, j, v
- Ds, ș, t, z, l, m
- Eng, ny, lt, nç
- 18l. törüsinçe Il. ölteçi IlI. yergerü IV. alkıntı Orhon Türkçesine ait yukarıdaki sözcüklerden hangileri düzlük-yuvarlaklık uyumuna aykırıdır?
- AI ve ll
- BI ve IlI
- CII ve Ill
- DIII ve IV
- EI, Ill ve IV
- 19Türkiye Türkçesinde Ic/li geçen Türkçe kökenli sözler ve ekler, Orhun Türkçesi'nde /ç/'lidir. Aşağıdakilerden hangisi sözü edilen duruma verilebilecek örneklerden biridir?
- AUçuz
- BAtaç
- CIç
- DIgaç
- EMaç
- 20Orhun Türkçesi ile Türkiye Türkçesindeki /g/ ünsüzü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi dogrudur?
- ATürkiye Türkçesinde de ikinci ve daha sonraki hecelerin başında bulunan bütun /g/'ler korunur.
- BOrhun Türkçesinde ikinci ve daha sonraki hecelerin başında bulunan /g/'ler korunmaz.
- CTürkiye Türkçesinde birden fazla heceli sözlerin sonunda bulunan /g/'ler düşmez.
- DOrhun Türkçesinde birden fazla heceli sözlerin sonunda bulunan /g/'ler korunur.
- ETürkiye Türkçesinde /g/ damak sesinin korunduğu alıngan, sürüngen gibi örnekler kılıcı anlamlı zarf-fiillerdir.