Xvı-Xıx. Yüzyıllar Türk Dili
2022–2023 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Mahtum Kulu'nun şiirlerinde yönelme hâli eki için hem +GA hem de +(y)A şekillerinin görülmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
- AOsmanlıcanın etkisiyle ikili kullanımlar bulunmaktadır.
- BÇağatay Türkçesi ile birlikte Oğuzca unsurlar yer almaktadır.
- CArapça ve Farsça kaynaklı kullanım farklılıkları vardır.
- DAzerbaycan Türkçesinin izleri görülmektedir.
- EOkuma hataları bulunduğu için Türkiye Türkçesine farklı şekillerde aktarılmıştır.
- 2Tatarca ve Nogaycanın çeşitli ağızları olduğunu iddia edip kendisinin bunların pek çoğunu bildiğini söyleyen şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?
- AIsmail Gaspıralı
- BFuzuli aof.sor
- CMahtum Kulu
- DŞah Ismail
- EEvliya Çelebi
- 3I. Agehi, şiirlerinde denizcilikle ilgili terim ve ifadeleri yaygın kullanarak edebi dile yeni bir anlatım gücü, söyleyiş güzelliği ve samimiyet katmıştır. Il. Tatavlalı Mahremi ve Edirneli Nazmi gazellerinde basit Türkçe (Türki-i basit) denilen bir üslup denemiştir. Ill. XVI. yüzyılda halk Türkçesini edebiyatın ve yazı dilinin merkezine koyma girişimi yoktur. Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri dogrudur?
- AYalnızl aot.sor
- BYalnız II
- CI ve ll
- DI ve IlI
- EII ve I||
- 4Nef'i ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ASiham-ı Kaza adlı eseri hicviyeler içerir.
- BMeşhur "gümbürlenir" redifli koşmayı kaleme almıştır.
- CYalnızca Farsça Divanı vardır.
- DTürk edebiyatının en romantik şairi olarak anılır.
- EHikemi şiir anlayışı ile meşhurdur.
- 5Arapçadan alınan "avret" kelimesinin metinlerde {+cık} ekini alıp "avratçık" şeklinde yazılması aşağıdakilerden hangisi ile doğrudan ilgilidir?
- AArap alfabesinin okuma zorluğu yaratması
- BYazarın imlada hata yapması
- COkuyucuların yüksek eğitimli olmaması
- DKelimenin dil uyumuna bağlanması
- EArap harfli metnin harekeli olması
- 6Bazı ekler Arap harfli imlada hep "ye (s )" harfi ile yazıldığı için dudak uyumunu gizler. Yukarıdaki bilgiye uygun örnek aşağıdakilerden hangisidir?
- Adatlu
- Bgirsün
- Cyagdurup
- Dsevgü
- Egözcüsi
- 7Aşağıdakilerden hangisi ile "tanık olunmayan ancak gerçekleştiği kesin olan bir olay" ifade edilebilir?
- Avirdım
- Bbilürsiz
- Cakıtmışdur
- Dgezerven
- Eçekmezin
- 8Arap harfli metinlerde eklerde dil uyumu içinde kaf, kef, gayın gibi --- özelliği taşıyan ünsüzler sayesinde tespit edilebilir. Bir ekte bu ünsüzler yoksa ekteki dil uyumu sadece --- çıkarılabilir. Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- Adüzlük-yuvarlaklık , Farsça metinlerden
- B_önlük-artlık , çeviriyazılı metinlerden
- Cgenişlik-darlık , Fuzuli'nin eserlerinden
- Dlof. D) sürekli-süreksizlik , Arap harfli metinlerden
- Eönlük-artlık , Azerbaycan lehçesinden
- 9XVIII. yüzyıldan itibaren "yazsavuz" kelimesinin yerine aşağıdaki çekimlerden hangisi görülür?
- Ayazsalar
- Byazsaydınız
- Cyazsak
- Dyazdınız
- Eyazdık
- 10Solak kulları Süleymân Hân'ın yanınca rikâbdan ayrılmayup... Yukarıda yer alan altı çizili sözcük, eşitlik häli ekinin hangi işlevini gösterir?
- ANitelikçe karşılaştırma
- BGörecelilik
- CGibilik
- DBeraberlik
- EBenzerlik
- 11"Okkası bir akçeye üzüm" ifadesinde altı çizili kısım ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AAblatif grubudur.
- BSon çekim edat grubudur.
- CDatif grubudur.
- DIsnat grubudur.
- ES Partisip grubudur.
- 12"Fiyat" sormak için kullanılabilecek ifade aşağıdaki hangisidir?
- ANéçeyedür?
- BKandadır?
- CKande?
- DNicedur?
- EKanı?
- 13Aşağıdaki hangisinde bir kısaltma grubu bulunur?
- AUsti bir tahta örtülü kasr-ı âlîdir.
- BSayf u șitâ da dâ'imâ kırmızı kan gibi akar kanlı sudur.
- CŞehzâde Ahmed Hân'ı cülûs etmek istermiş.
- DBalık sırtı gibi iki araba yan yana ubür eder.
- EOcak içine kazan asacak demir zincir...
- 14Aşağıdakilerden hangisi "rica, imdat" bildiren bir ifadedir?
- AMeded Sultânım! Hemân bana mektüblar veriniz.
- BHarâretden yürek yandı.
- CHaber gelince cihân başıma teng ü dar oldu.
- DSiz sağ olun. Pederiniz merhûm oldu.
- EDümen deryâya düşünce cümle keştîbânlar ellerin dizlerine urup pes-i perdeden birbirleriyle helâlleşmeğe başladılar.
- 15"Inşâllahu Te'âla bu kal'a sene 857 târîhinin mâh-ı Rebi'ulevvel, gün rûz-ı temmûzda feth olunur." cümlesi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- ARica
- BDua aol
- CImdat
- DKızma
- ENasihat
- 16"Bende", "bendeniz" ve "hâkir" kelimeleri ile kurulan cümlelerde, bu kelimelerin ifade ettigi kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇekingenlik
- BMasumiyet sorulal
- CBencillik
- DKorkaklık
- EAlçak gönüllülük
- 17Ahmet Cevdet Paşa'nın Türkçede bulunup da mevcut alfabede karşılığı olmayan seslerin belirtilmesi için bir yol bulunması gerektiğini vurguladiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- AKavaid-i Osmaniyye
- BKamus-ı Turki
- CYeni Mecmua
- DTürkçülüğün Esasları
- ELisan-ı Türki
- 18Dilde yenileşme döneminde, "dilden yabancı kuralları atmak ancak kelimelere dokunmamak" düşüncesini savunan topluluga ne ad verilir?
- AOsmanlıcılar
- BJön Turkler
- CTürkçüler
- DTasfiyeciler
- EYeni Lisancılar
- 19"Mekteb-i Edeb", "Istılâhât-ı Edebiyye" ve "Intikâd" adlı eserler aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
- AAbdülhak Hamid
- BMuallim Naci
- CŞemseddin Sami
- DRecâîzade Mahmut Ekrem
- EAhmet Vefik Paşa
- 20I. Türk edebiyatının en güzel yergi şiirlerinden sayılan terkib-i bendi ile ün kazanmıştır. Il. Şiirlerinde yer yer Rumeli Türkçesi özellikleri görülmüştür. IlI. Meşhur "bilmezler" redifli gazelin sahibidir. Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri Hayali ile ilgili olarak dogrudur?
- AYalnız l
- BYalnız II
- CYalnız II!
- DIve ll
- EI| ve lIl