Xvı-Xıx. Yüzyıllar Türk Dili
2022–2023 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Aşağıdakilerden hangisi Vil. yüzyılda Kıpçakçanın lehçelerinde görülen bir özelliktir?
- AÇağatay ve Osmanlı Türkçesindeki kelime başı y- ünsüzü, c- şeklindedir.
- BFuzuli tarafından sıklıkla anılmıştır.
- CUnlülerde yuvarlaklaşma görülür.
- DUnsüzlerde ikizleşme görülür.
- EOlumsuz çekim yapılırken yalnızca "imes" kelimesi kullanılır.
- 2Mahtum Kulu'nun şiirlerinde yönelme hâli eki için hem +GA hem de +(y)A şekillerinin görülmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
- AOkuma hataları bulunduğu için Türkiye Türkçesine farklı şekillerde aktarılmıştır.
- BAzerbaycan Türkçesinin izleri görülmektedir.
- COsmanlıcanın etkisiyle ikıli kullanımlar bulunmaktadır.
- DÇağatay Türkçesi ile birlikte Oğuzca unsurlar yer almaktadır.
- EArapça ve Farsça kaynaklı kullanım farklılıkları vardır.
- 3Nef'i ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AYalnızca Farsça Divanı vardır.
- BHikemi şiir anlayışı ile meşhurdur.
- CSiham-ı Kaza adlı eseri hicviyeler içerir.
- DMeşhur "gümbürlenir" redifli koşmayı kaleme almıştır.
- ETürk edebiyatının en romantik şairi olarak anılır.
- 4"Naili, gazellerinde ---- akımının etkisiyle soyut ve karmaşık imgeler kullanmıştır." Cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AFesahatçilar
- BTürkî-i Basît
- CTasfiyeciler
- DMillileşme
- ESebk-i Hindi
- 5Bazı ekler Arap harfli imlada hep "ye (‹s )" harfi ile yazıldığı için dudak uyumunu gizler. Yukarıdaki bilgiye uygun örnek aşağıdakilerden hangisidir?
- Agözcüsi
- Bgirsün
- Cyagdurup
- Dsevgü
- Edatlu
- 6Arapçadan alınan "avret" kelimesinin metinlerde {+cık} ekini alıp "avratçık" şeklinde yazılması aşağıdakilerden hangisi ile doğrudan ilgilidir?
- AArap alfabesinin okuma zorluğu yaratması
- BArap harfli metnin harekeli olması
- CKelimenin dil uyumuna bağlanması
- DYazarın imlada hata yapması
- EOkuyucuların yüksek eğitimli olmaması
- 7Aşağıdakilerden hangisi ile "tanık olunmayan ancak gerçekleştiği kesin olan bir olay" ifade edilebilir?
- Agezerven
- Bbilürsiz f.
- Cakıtmışdur
- Dvirdım
- Eçekmezin
- 8Aşağıdaki cümlelerden hangisi istek ve/veya emir kipiyle çekimlenmemiştir?
- AVarun bir arzıhâl yazun getürün.
- BEbũ Eyyûb Ensârî gördi kim kendu dünyâdan gidiserdür.
- CDostluk hakkını yirine getiresiz.
- DPâdişâhım varayım cümle:„kadıları da müselmân edeyim.
- EDünyâda ve âhiretde azîz ve muhterem ola.
- 9Aşağıdaki cümlelerden hangisinde aitlik grubu bulunur?
- AMa'mûr âbâdân bir karye-i müselmânlardır.
- BBu ma'sûmun vâlidesi sağ mıdır?" dedim.
- CBurunlarından fitil fitil çıkup...
- DUzerindeki yorganı şerâre-i şem'den ihrâk olup azl olindı.
- EŞeb rûz cemâ'at-i kesireden hâli değildir.
- 10Aşağıdaki kelime gruplarından hangisi Azerbaycan bölgesi eserlerinde yaygın olarak görülür?
- Aevlâd ü iyâlleriniz
- Bmenüm teg
- Cüstü açık
- Dhevâdâr hâne-i zîbâlar
- Eta'accübü tahayyür
- 11"On iki kerre yüz bin ve on dörd bin altı yüz akçedir." cümlesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ADervişane nitelikte bir üslup kullanılmıştır.
- BBelirtili isim tamlaması bulunur.
- CDolaylı anlatım cümlesidir.
- DBatılı kelimelerin yazıda görüldüğü anlaşılmaktadır.
- Eİçerisinde "milyon" anlamını karşılayacak ifade barındırır.
- 12Aşağıdaki ifadelerden hangisinde "-dan dolayı" anlamı vardır?
- AVech-i münevverinde mûydan bir eser kalmayup abdal kabağı gibi yüzü par par parlayup...
- BHükkâm-ı selefün müsâmahalarından nâşî bir dürlü tedâriki görülmeyüp...
- CBundan gayrı ne hâl olduğun bilmedik.
- DDiyâr diyâr sudâger tüccâr alup götürürler.
- EBizim temâşâ etdiğimiz dağ cânibine doğru firâr edüp gelirler.
- 13I. Akıbetin hayr olsun. II. Hüdâ islâh ede. Ill. Bu bâbda sâdır olan emrimün icrâsinda dakika fevt eylemeyesin. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iyi niyet/temenni bildirir?
- AYalnızl
- BYalnız lI
- CI ve ll
- DI ve lIl
- EII ve I!I
- 14Aşağıdaki cümlelerden hangisinde Batıdan alınma bir kelime vardır?
- AEngürü yanında bir gün on iki atlı ile bir koyde ateş başında otururduk.
- BOn sekiz bin âlemi seyr eyleyüp cemâlim müşâhede etsun.
- CBunlar elli atlı bizi basup Allah'a şükür bunlar el kaldırmadılar.
- DCümle yüz yetmiş çeşme-i mâ'-i zülâldir ve üç bin çâh-ı mâ vardır.
- EZira'at mahallerine defa'atle gidip seyr ederdim ki vapor ile dahi zer'-ü-hars ediyorlar.
- 15Aşağıdakilerden hangisinde "beddua" nitelikli ifade bulunmaktadır?
- AKömür yakmada Nemrüd-ı la'îndir kim âteş-i Nemrûd meşhûrdur kim Hazret-i Ibrâhîm'i âteşe atdıkda...
- BEmr-i pâdişâhîyi tilâvet edüp meûmu ma'lûm ları olunca...
- CCumle yüz yetmiş çeşme-i mâ-i zulâldir ve uç bin çâh-ı mâ vardır.
- DVe bu şehrin onünden cereyân eden bahre Şeytân akındısı derler, gâyet şiddet üzre akar.
- EÂhir Hârûnu'r-Reșîd ba'de'l-muhâsara Bağ dâd'a varup...
- 16Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AHalit Ziya ve Cenap Şehâbeddin'in şahsında Servet-i Fünûn'un kullandığı dile itiraz edenler olmuştur.
- BServet-i Fünûn'da "Kâri'lerime Mektuplar" başlıklı yazısında Halit Ziya, dil ile ilgili görüşlerini ortaya koyar.
- CEdebiyat tarihimize "Dekadanlar" olarak geçen Sabah gazetesindeki yazısında Ahmet Mithat Efendi düşüncelerini belirtmiştir.
- DServetifünûncuların dil anlayışlarına karşı gelmeye ve sade lisanın savunuculuğuna kimse cesaret edememiştir.
- ETevfik Fikret'in dogrudan dil konulu yazısı Servet-i Fünûn dergisinde yazdığı "Tasfiye-i Lisan" makalesidir.
- 17Dilde yenileşme döneminde, dilden yabancı kuralları atmak ama kelimelere dokunmamak düşüncesini savunan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
- AOsmanlıcılar
- BJön Türkler
- CTasfiyeciler
- DTürkçüler
- EYeni Lisancılar
- 18I. Tanzimat devrinin amaçladığı dilde sadeleşme ve yenileşme hedefine en çok yaklaşan isimdir. II. Eseri, Tapınar'ın deyişiyle bir "halk okuma odası"dır. III. "Osmanlıca'nın Islahı" yazısında Türkçenin geçirdiği merhaleleri ve devrinde içinde bulunduğu durumu özetleyerek eserlerinde kullandığı sade ve anlaşılır halk dilini niçin tercih ettiginin gerekçelerini vermiştir. Yukarıdaki bilgiler hangi önemli şahsiyet ile ilgilidir? aot.sol
- AŞemseddin Sami
- BCenap Şehâbeddin
- CAhmet Vefik Paşa
- DAhmet Mithat Efendi
- EAbdülhak Hamid
- 19I. Mecmua-i Fünûn'un (1862) ilk sayısında yazmıştır. Yazı dilinin sadeleştirilmesinde çok büyük hizmetleri olmuştur. Ill. Osmanlı alfabesinin yetersizligi üzerinde durmuştur. Yukarıdaki bilgiler hangi önemli şahsiyet ile ilgilidir?
- AŞinasi
- BMunif Efendi
- CFuad Paşa
- DNamik Kemal
- EAgâh Efendi
- 20Osmanlı Türkçesini konu alan ilk dilbilgisi kitabı aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
- ABergamalı Kadri
- BMuallim Naci
- CAli Suavi
- DRecâizade Mahmud Ekrem
- EAhmet Mithat Efendi