2017–2018 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları

XV. yüzyılda Azerî sahasında, Nesîmî ile Fuzûli arasında yetişen şairlerin en önemlisidir. Divan'ı ele geçmemiştir. Fuad Köprülü, 42 şiirini yayımlamıştır. Fuzûlî, onun bir müseddesine nazire yazmış ve bir gazelini tahmis etmiştir. Şiirlerinden Şii olduğu ve Hurüfiliğe meyli bulunduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bursalı Celîli B) Hakîki C) Hamîdi D) Hata i E) Habîbi

Ömer ibni Mezîd tarafından yazılarak I. Murâd'a sunulan ilk nazire mecmuası aşağıdakilerden hangisidir? A) Câmi'u'n-nezâ'ir B) Kenzü'l-küberâ C) Mecmu'atü'n-nezâ'ir D) Mecma'ü'n-nezâ'ir E) Metâli'ü'n-nezâ'ir

Nazire geleneği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bir şair bazen kendi yazdığı şiirine de nazire yazabilir. Bu durum şairin şiirde ilerlemesi ve ele aldığı konuyu daha da ileri seviyeye götürmesi ve genişletmesi demektir. B) Nazireler; kafiyeleri veya kafiye ve redifleri aynı olan, aynı vezin ve konuda yazılan, çoklukla gazel ve kaidelerde görülen benzer şiirlerdir. C) İkinci şiiri yazan şairin birinci şairi söyleyiş, eda ve konuda geçmemesi gerekir. D) Nazireye "cevap" da denilir. Cevabın aynı dilde ve şivede olması gerekir. E) Nazire yazan kimi şairler, hangi şairin şiirini tanzir ettiklerini, genellikle makta beytinde zikrederler. Bu da Eski Türk edebiyatında XVI. yüzyıldan sonra görülmeye başlar.

Aşağıdakilerden hangisi nazire yazan şairler için kullanılan ifadelerden biridir? A) Nazîre-perdâz B) Nazîre-pesend of. C) Nazîre-perver D) Nazîre-pesendîde E) Nazîre-perest

XV. yüzyılda manzum ve mensur her türde ve her konuda yazılmış pek çok eserle edebiyat iyice gelişerek bir yükselme devri başlamıştır. Şuara tezkirelerine alınmış olan ve -----'in "Mecmû' atü'n-nezâ'ir"i ile --'in "Câmi ü'n-nezâ'ir"inde şiirleri bulunan yüzlerce şairin, kaside ve gazel sahasında büyük bir gelişme sağladıkları açıkça görülür. Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar? A) Ömer İbni Mezîd- Eğirdirli Hacı Kemâl B) Aşık Paşazâde- Kemal Paşazâde C) Abdülvâsi Çelebi- Süleyman Çelebi D) Kemal Paşazâde- Åşık Paşazâde E) Eğirdirli Hacı Kemâl- Ömer bin Mezîd

XV. yüzyılda yazılan ilk, Anadolu'da yazılan ikinci Hüsrev Şirin hikâyesi aşağıdakilerden hangisine aittir? B) Abdülvehhâb Hayali os. A) Ahmed Paşa C) Şeyhî D) Hüsrev-i Dihlevî E) Hamdullâh Hamdî

Abdülvâsi Çelebi, eserinde Ibrahim peygamberin hayatını anlatırken devrindeki hadiselere de yer vermiş, böylece eserindeki monotonluğu kırdığı gibi, eserini de güncelleştirmiştir. Hz. Ibrahim'in peygamber oluşunun ardından sözü Çelebi Mehmed ile Musa Çelebiye getiren şair, iki şehzade arasındaki mücadeleleri anlatmış ve Mehmed Çelebinin galibiyetine yer vermiştir. Ayrıca Hz. Ibrahim'in şahsında yeri geldikçe Çelebi Mehmed'i anlatmıştır. Böylece tarihe ışık tutan bir belge de bırakan Abdülvâsi Çelebi, Ahmedi gibi bir eser yazmıştır. Eserin bu kısımları tarihimiz içinde gerçek vakalardır. Bu yönü ile "Äşıkpaşazâde Tarihi"nden önce iki şehzade arasındaki mücadeleyi ele alan ilk şair Abdülvâsi Çelebi'dir. Yukarıda sözü edilen Abdülvâsi Çelebi'nin eseri aşağıdakilerden hangisidir? A) Halil-nâme B) Mi'râc-nâme C) Câmâsb-nâme D) Dânişmend-nâme E) Har-nâme

Türk edebiyatında "Leylâ vü Mecnûn" hikâyesini tam olarak nazmeden ilk şair aşağıdakilerden hangisidir? A) Hamdullâh Hamdi B) Cemâli C) Ahmed-i Ridvân D) Edirneli Şâhidî E) Ümmî Îsâ

Osmanlı'da ilk şiir söyleyen padişah ve kullandığı mahlası aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir? A) II. Murâd- Murâdi B) II. Bayezid- Adlî C) Kanunî- Muhibbî D) Şehzade Korkut- Harimî E) Fatih- Avnî

Hz. Peygamber'in hayatı etrafında oluşturulan, Türklere has olan ve ilk defa XIV. yüzyılda Ahmedi tarafından kaleme alınan nazım türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Siyer-i Nebî B) Mevlid C) Naat D) Hilye E) Miraciye

"Tarihî-destani-menkıbevi" mesneviler içerisinde değerlendirilebilecek konulardan biri de "Behrâm-ı Gûr hikâyeleri"dir. Nizâmi-i Gencevî'nin eseriyle klasik bir konu haline gelen bu hikâyeler, konusunu 420-438 yılları arasında Iran'ı yönetmiş olan Sasanî hükümdarı V. Behrâm'ın anonimleşmiş halk hikâyelerinden almaktadır. Anadolu'da bilinen ilk örneği ise Aşkî tarafından yazılmıştır. Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir? aot,sorular A) Gazavât-nâme B) Heft Peyker C) Düstûr-nâme D) Iskender-nâme E) Kutb-nâme

Şirine, devrindeki hadiseleri sokan şair, halk psikolojisine önem verir. Böylece yaşadığı hayattan yansımalar ve gözlemler, şiir olarak en güzel şekilde dile getirilir. Katırının ölümü üzerine yazdığı "Mersiye-i Ester" başlıklı şiiri, onun hayata ve halka bağlı yönünü en iyi şekilde ortaya koymaktadır. Sözleri basit, kolay söylenebilir gibi görünse de, onun şiirinde halk düşüncesine dayalı bir derinlik, milli kültüre bağlı bir genişlik ve hayattan aldığı bir canlılık vardır. Bu sebeple pek çok beyti sehl-i mümteni olarak karşımıza çıkar. Tek eseri Divan'ıdır. Bu eser, Ali Nihad Tarlan'ın neşrine göre bir önsöz ile başlamaktadır. Bugünkü bilgilere göre, Batı Türk edebiyatında divanında dîbâce (önsöz) yazan ilk şairdir. Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir? A) Hafi B) Necâti Bey C) Karamanlı Aynî D) Karamanlı Nizâmî E) Hamdullah Hamdî

Ahmedî'nin en önemli eseri olan edebiyatımızda bu konuda yazılan mesnevilerin ilk ve en başarılı örneğidir. Eserin aslı Firdevsî'ye dayanmakla birlikte, asıl yazarı ---'dir. Ahmedi eseri kendine göre ele almış, yaptığı eklemelerle mesneviyi telif duruma getirmiştir. Makedonyalı Büyük İskender'in Doğu ülkelerine yaptığı seferler ve fetihler efsaneleştirilerek anlatılmıştır. Eser, --- ve "Tevârih-i Âl-i Osmân" bölümleri ile ayrı bir önem taşır. Eserde "Tevârih-i Al-i Osman" dışındaki bu bölümle Türk edebiyatında bu türün Ahmedî ile ortaya çıktığı görülür. Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar? • Пев A) Iskender-nâme- Nizâmî- Methiye B) İskender-nâme- Attar- Naat C) Iskerder-nâme- Nizâmî- Mevlid D) İskender-nâme- Nizâmî- Münacaat E) Iskender-nâme- Attar- Tevhid

Aşağıdakilerden hangisi Cem Sultan'ın etrafında toplanan şairlerden biridir? A) Sarıca Kemâl B) Aşki C) Adnî D) Türâbi E) Hafi

Çağataycanın Köktürk ve Uygur Türkçesi ile müşterek Orta Asya Türkçesinin kaynaşmasıyla ortaya çıkan edebî bir dil olduğunu belirten Türkolog aşağıdakilerden hangisidir? A) A. Vámbéry B) J. Eckmann C) Wilhelm Radloff D) Muharrem Ergin E) Ahmet Caferoğlu

Yünus tarzında şiirleri ile tanınan, ilahiler yazan bir şair olarak dikkat çeker. Bilinen eserleri, "Divan"ı ile "Müzekki'n-nüfüs"udur. Eserlerinde anlaşılır bir Türkçe kullanan sanatçının akıcı ve gönle hoş gelen, hece ve aruz ile yazdığı şiirleri vardır. Açık ve samimi bir dille kaleme aldığı "Müzekki'n-nüfûs"u özellikle dinî-tasavvufi terimler bakımından da önemli bir eserdir. Yukarıda sözü edilen mutasavvıf şair aşağıdakilerden hangisidir? A) Ibrâhîm Tennûri B) Kemâl Ümmî C) Dede Ömer-i Rûşenî D) Cemâl-i Halveti E) Eşrefoğlu Rûmî

Ahmed-i Yesevi'nin hikmetlerine hikmetlerle karşılık veren; onun yolunu, sadık bir öğrencisi olarak devam ettirip şiirlerine nazireler söyleyen ve Yünus'tan önce bu türün ilk şairleri arasında yer verilecek isim aşağıdakilerden hangisidir? A) Şeyhoğlu Mustafâ B) Necâti Beg C) Ahmedi D) Hakîm Süleyman Ata E) Ali Şir Nevâî

"Garib-nâme" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) En önemli özelliğinden biri, tercüme değil telif olmasıdır. Eser, hacimli olduğu için bazı beyitlerin aynen veya az çok değiştirilerek tekrar edildiği görülür. B) 10613 beyitten meydana gelen ve gözleme dayanan bu mesnevi; sosyal yönü zengin, dinî, tasavvufi ve ahlaki bir eserdir. C) Tasavvufun Türkçe olarak en ince şekilde anlatıldığı bir eser olan Garîb-nâme, insân-ı kâmil olmayı öğütleyen, ahlaki, öğretici bir özellik taşır. D) Eserde, seyrek de olsa, Eski Türkçeden gelen bazı kelime ve ekler bulunur. Bunun yanında eser genelinde Arapça ve Farsça tamlamaların yoğunlaştığı ve dilin ağırlaştığı görülür. E) On bölümden meydana gelen eser, "fâilâtün fâilâtün fâilün" vezni ile yazılmıştır.

XV. yüzyıl mesnevîleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Klasik şairler, konuların işlenişinde, vakaların anlatımında, yaptıkları tasvirlerde, dilin kullanımında ve eserlerin üslubunda kendilerine has bir tarzı yakalama, kullanılmamış anlamları bulma amacını daima göz önünde bulundurmuşlardır. B) Halk tipi mesnevilere nazaran aşk konulu mesnevilerin ön plana çıkması bu dönemi nicelik ve nitelik bakımından önemli bir konuma getirmiştir. C) Dilin kullanımı, üslubun teşekkülü, veznin tatbiki, kafiyenin oluşumu, edebi sanatlar ve tasvirlerin yansıtılması önceki asra göre daha başarılı ve yetkindir. D) En çok tercih edilen vezinler "mefâîlün mefâîlün feûlün" kalıbı ile "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbı olmuştur. E) Uzun mevzular ile hikâyelerin yazımında kullanılan mesnevilerde, aruzun uzun kalıpları kullanılmıştır.

Ahmed Paşa ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bir söylenti üzerine hapse atılmış, meşhur "Kerem Kasidesi"ni yazarak Fâtih'e kendini affettirmiştir. B) Ahmed Paşa'nın Türkçe, Arapça, Farsça Divan'ları vardır. C) Arapça, Farsça şiirlerin yanında Rumca da gazel yazmıştır. D) "Câmi' ü'n-nezâ'ir"de şiirlerine en çok yer verilen şairlerin başında gelir. E) Şiirlerini temiz, açık, akıcı ve anlaşılır bir Türkçe ile söyleyen Ahmed Paşa'nın, ahenkli ve zarif bir üslubu vardır.